رونمایی از سامانه بنیاد مصطفی (ص) برای تسهیل مشارکت حامیان در سراسر جهان

به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از ستاد ترویج و ارتباطات بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص)، این سامانه با بهره گیری از ظرفیت رمزارزها، قرارداد های هوشمند و سازوکار های نوین تأمین مالی، امکان مشارکت شفاف، سریع و بین المللی در حمایت از جایزه مصطفی (ص) و دیگر طرح های علمی و فناورانه را فراهم می کند.

مدیر اجرایی بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) در این نشست با اشاره به روند شکل گیری این سامانه گفت: امروز افتخار داریم به نام مقدس حضرت رسول الله (ص)، گام تازه ای برای گردهم آوردن محبان ایشان از سراسر جهان برداریم. ایده اصلی این سامانه، ایجاد بستری نوین برای مشارکت علاقه مندان و حامیان علم و فناوری در نقاط مختلف جهان است؛ بستری که بتواند محدودیت های جغرافیایی، بانکی و نقل وانتقال مالی را تا حد زیادی پشت سر بگذارد.

سید علی عمرانی با اشاره به تجربه فعالیت هایی که بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) تاکنون در این زمینه کسب کرده است، افزود: فناوری بلاکچین و اقتصاد رمزارزی به تدریج به بخش مهمی از نظام مالی جهان تبدیل شده اند و امروز میلیون ها نفر در کشور های مختلف، بخشی از دارایی های خود را در این حوزه نگهداری و جابه جا می کنند.

وی با بیان اینکه رمزارز های باثبات یا استیبل کوین ها، از جمله تتر، به دلیل امکان نقل وانتقال سریع و فرامرزی، نقش مهمی در اقتصاد دیجیتال یافته اند، اظهار کرد: امروز بخش قابل توجهی از مردم در ایران و کشور های منطقه نیز با این فضا آشنا هستند و از رمزارز ها برای نگهداری، انتقال و مدیریت دارایی های خود استفاده می کنند. از سوی دیگر، ماهیت غیرمتمرکز فناوری بلاکچین و قابلیت استفاده از قرارداد های هوشمند، ظرفیت های جدیدی را برای ایجاد سازوکار های شفاف تأمین مالی فراهم کرده است.

مدیر اجرایی بنیاد اضافه کرد: بسیاری از مسلمانان و فعالان اقتصادی که در نتیجه سیر تحولات فناوری سال های اخیر بخشی از دارایی های خود را به رمزارز تبدیل کرده بودند، با این مسئله مواجه بودند که چگونه می توانند این دارایی ها را در پروژه های واقعی و مشخص به کار بگیرند. از همین جا ایده ایجاد بستری برای پیوند دارایی های رمزارزی با فرصت های سرمایه گذاری و پروژه های واقعی شکل گرفت.

عمرانی در ادامه با اشاره به ظرفیت قرارداد های هوشمند تصریح کرد: یکی از مهم ترین ویژگی های این فناوری، امکان تعریف شروط دقیق برای مصرف منابع است. برای مثال، یک حامی می تواند مشخص کند که کمک یا مشارکت مالی او تنها پس از تحقق یک رویداد یا نتیجه مشخص آزاد شود. قرارداد هوشمند نیز بر اساس قواعدی که از ابتدا در آن تعریف شده، این فرایند را به صورت خودکار اجرا می کند. به این ترتیب، امکان دخل و تصرف خارج از چارچوب تعیین شده کاهش می یابد و شفافیت فرایند افزایش پیدا می کند.

وی تجربه تأمین مالی برخی پروژه های عمومی و مردمی را نیز نمونه ای از ظرفیت این مدل دانست و گفت: در برخی رویداد ها و طرح های بازسازی و حمایت مردمی نیز شاهد بودیم که افراد، به ویژه ایرانیان خارج از کشور، با مبالغ کوچک و بزرگ در پروژه ها مشارکت می کنند. گاهی ده ها یا صد ها مشارکت کوچک، در زمانی کوتاه به منابع قابل توجهی تبدیل می شوند. این همان ظرفیت مهمی است که می تواند در مقیاس جهانی، برای ایجاد یک شبکه مشارکت کنندگان و حامیان مورد استفاده قرار گیرد.

در کنار شبکه دانشمندان، باید شبکه جهانی بانیان علم شکل دهیم

رئیس کارگروه علمی جایزه مصطفی (ص) نیز در این نشست تاکید کرد: همان طور که بنیاد طی سال های گذشته برای شکل گیری شبکه ای از دانشمندان جهان اسلام تلاش کرده است، اکنون باید در کنار این شبکه، شبکه جهانی بانیان علم نیز شکل گیرد.

علی اکبر صالحی با اشاره به مرزپذیر نبودن علم بیان کرد: فکر و اندیشه را نمی توان در یک جغرافیا محصور کرد و پیشرفت علمی نیز بدون تعامل و تبادل میان دانشمندان اتفاق نمی افتد. جایزه مصطفی (ص) هم از ابتدا با چنین نگاهی شکل گرفت؛ یعنی ایجاد ارتباط میان ظرفیت های علمی جهان اسلام و جامعه علمی بین المللی.

وی ادامه داد: اگر تولید و تبادل علم می تواند جهانی باشد، چرا پشتیبانی از علم جهانی نباشد؟ در کنار شبکه دانشمندان، می توان شبکه ای از کسانی ایجاد کرد که مایل اند در پیشرفت علم سهم داشته باشند. سامانه ای که امروز معرفی می شود، گامی برای تسهیل همین مشارکت فرامرزی است.

وی با اشاره به روش جدید مشارکت در فعالیت های علمی بنیاد از طریق انتقال رمزارز ها بیان داشت: رمزارز برای ما هدف نیست، ابزار است. مسئله بنیاد این است که فردی در هر نقطه جهان اگر بخواهد در حمایت از علم، یک دانشمند جوان یا یک پروژه علمی مشارکت کند، چگونه می توان این مشارکت را برای او آسان تر کرد.

رئیس هیئت مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) ادامه داد: فناوری های مالی جدید و دارایی های دیجیتال می توانند برخی محدودیت های جغرافیایی در مشارکت های بین المللی را کاهش دهند. ما می خواهیم از این ظرفیت در خدمت علم استفاده کنیم؛ بنابراین بهتر است این طرح را نه پروژه رمزارزی بنیاد، بلکه بخشی از تلاش بنیاد برای جهانی کردن مشارکت در تأمین مالی علم بدانیم.

صالحی با اشاره به ظرفیت وقف علمی در تمدن اسلامی، تاکید کرد که اصل وقف تغییر نکرده و آنچه می تواند متناسب با نیاز های امروز تغییر کند، ابزار ها و سازوکار های تحقق آن است. برای مثال: واقف امروز ممکن است بخواهد در درمان یک بیماری، توسعه یک فناوری، حمایت از یک دانشمند جوان یا پیشبرد یک پروژه در مرز های دانش مشارکت کند.

وی با اشاره به تجربه برخی برگزیدگان جایزه مصطفی (ص) در وقف منابع خود افزود: بخشی از منابع مدال دانشمند جوان نیز از همین موقوفات تأمین می شود.

به گفته صالحی، «دانشمندی که دیروز مورد تکریم قرار گرفته، امروز بانی دانشمند فرداست.»

وی اهمیت مشارکت در طرح های علمی از طریق این سامانه را اینگونه تشریح کرد: «فرض کنید یک پروژه معتبر در حوزه درمان سرطان، آب، انرژی، هوش مصنوعی یا یک فناوری در لبه دانش، نیازمند تأمین مالی باشد. به جای اینکه فرد صرفاً مبلغی را به یک مؤسسه پرداخت کند، می تواند بداند از چه مسئله ای، توسط چه گروهی و با چه هدفی حمایت می کند.»

رئیس هیئت مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) همچنین تحقق یکی از اصول اساسی وقف، یعنی وفاداری به نیت واقف و امانت داری در مصرف منابع را به عنوان یکی از ارزش های اصلی این طرح معرفی کرد.

صالحی ایجاد اعتماد به این سازوکار را یکی از اهداف بنیاد دانست. او در این رابطه افزود: اگر فناوری بتواند این زنجیره را شفاف تر و قابل پیگیری تر کند، آن وقت از یک درگاه پرداخت فراتر رفته ایم و یک زیرساخت اعتماد برای تأمین مالی علم ساخته ایم.

وی این موضوع را یک «مسئله ویژه» برای بنیاد توصیف کرد و با اشاره به سرمایه اصلی بنیاد، یعنی شبکه علمی و اعتبار آن، بیان داشت: این ظرفیت می تواند برای ارزیابی پروژه، اطمینان از صلاحیت علمی و پایش مسیر اجرای آن به کار گرفته شود.

رئیس کارگروه علمی جایزه مصطفی (ص) چشم انداز این سامانه را در چهار ضلع مسئله علمی، دانشمند، نهاد معتبر علمی و بانی علم ترسیم کرد.

صالحی انگیزه آغاز این طرح را بسیار فراتر از صرفا خلق یک راه جدید برای کمک به بنیاد بیان کرد و یکی از اهداف آن را حمایت از پروژه های علمی تعریف شده بین کشور های مسلمان از طریق مشارکت مالی افراد از نقاط مختلف جهان دانست و افزود: اگر چنین اتفاقی رخ دهد، خود تأمین مالی علم نیز به ابزاری برای شبکه سازی و دیپلماسی علمی تبدیل خواهد شد.

رئیس هیئت مدیره بنیاد علم و فناوری مصطفی (ص) در پاسخ به پرسشی در خصوص منابع تامین بودجه این نهاد، بر خصوصی بودن بنیاد مصطفی (ص) تاکید کرد و ضمن بیان این موضوع که بنیاد بودجه دولتی ندارد و بر ظرفیت موقوفات، خیرین و مشارکت نهاد های غیردولتی تکیه می کند، افزود: طبعا پایداری منابع برای یک نهاد علمی اهمیت اساسی دارد؛ اما مسئله فقط تأمین هزینه های بنیاد نیست. ما باید به سمت ایجاد یک زیست بوم تأمین مالی علم حرکت کنیم.

وی به وقف علمی، مشارکت صنایع و بنگاه ها، استفاده از ظرفیت های قانونی و مشوق های مالیاتی، تأمین مالی جمعی و مشارکت بین المللی به عنوان برخی از اجزای این زیست بوم اشاره کرد و ادامه داد: هرچه منابع علم متنوع تر، پایدارتر و مشارکت در آن گسترده تر باشد، امکان برنامه ریزی بلندمدت و حمایت مستمر از دانشمندان نیز افزایش می یابد.

صالحی در پایان بر بهره گیری از نقش فناوری های نوین در کوتاه کردن فاصله میان خیرین حامی علم و دانشمندان پیشرو تاکید کرد و گفت: همان طور که علم مرز نمی شناسد، مشارکت در ساختن آینده علم نیز نباید در مرز ها متوقف شود.